NGAAWTO-ƊEE >> ..::|||| FIREFOX ||||::..

Yiylo.....Recherche

.::|| PODCASTS ||::..

Kassataya.com - Haala Yontii

.:|JAKKAA FULƁE|:. Inscription Jakkaa


JAKKAA FULƁE

* Ena waɗɗii








...:::|||SEŊORDE|||:::... Connexion


Huutoro innde maa walla waccoore maa ngam seŋaade e lowre ndee. So a alaa konte, aɗa waawi winnditaade.


Hay gooto seŋaaki

2048 winnditiiɓe
0 Hannde
0 Ndee yontere
213 Nduu lewru
Cakkitiiɗo: elhadj

Widewooji maantaaɗi..


djeli sayon
Moyenne:
Clics:2539
Jaliibe dunyaa
Moyenne:
Clics:2708
Monza Mauritanie
Moyenne:
Clics:3936
funeebe fuuta
Moyenne:
Clics:6432

Lowe Fulɓe e geese

Onon dariiɓe dadiiɓe ngam tabitinde pulaar e geese, oɗon njettaa njettoor mo alaa ɗo haaɗi! Ɓeydee darnde, yo Alla hokku-on nguurndam haa kaaɓon!


GABOO: Aguyaaji ndillii e oo kikiiɗe, hakkunde Dono Sam Paate e Tabital Pulaaku Liberwiil Convertir en PDF Version imprimable Suggérer par mail
Dernière mise à jour : ( 23-02-2013 )
 

Ecrit par IBRAAHIIMA MALAL SAAR, le 23-02-2013 09:55

Pages vues : 11745    

Publié dans : Les News, Renndo


Image
G
ila waktu 15ɓiijo, corti corti mbaɗi feewde dingniral Komo laatingal hanti dingiral Fulɓe ko aldaa e jeddi, ɗoo e Liberwiil. Ina huufi hiirde ndee Maamuudu Sooma Jah to bannge hoɗdu ɓaleeru. Maa mbiyaa hannde ko kikiiɗe pulaagu e fantaŋ; kono kadi tiitoonde yeewtere ndee yowitii tigi ko e pulaaku e pullo, hono no Saalif Baydi Jallo, ɓurɗo anndireede Dono Sam Paate Jallo, yeewtiyanke hiirde ndee, holliri e ngardiindi haala mum.
Nganndu mi hiirde ndee fuɗɗiima e jaati, ko gila nde nan mi daande Hammooy Joop e mbaydi penkaan cubalaagu ina yima, ina feekoo: ngummee maabee,  maabanee Dono. Nde ɓe naati saal oo gulaali ngulli, jaɓɓungal waɗi, ɓe mbismaa, ɓe ŋabbinaa to dinngiral too, yimɓe moɗti poofaali.
Kala jaggunooɗo konngol gila e hooreejo Tabital Pulaaku, Buuba Ba (Pullo mo Kameruun) haa tottan maa Hooreejo fedde fuuta, daande ko wootere:  Ko weltaare e weytaare wonde ɓiɓɓe fulɓe nde oo ganndo naati leydi ndii. Ɓe kolliti wonde o jeyaa ko e jaale fulɓe sabu makko daranaade e jaɓde tampande leñol ngol.  
Ɓooytaani Awluɓe Fuuta noddaa e dinngiral ngam teeŋtinde geɗal e gollal ngal ɓe njoganii leñol ngol. No naane tawi ndinngiral heewti juurooɓe nde ɓe njarfi, ɓe njimi pulaaku. Yuujuree memaa, yelaa serkitaa, kummballi e paali Bara ina ndoƴƴee ina ndenkee, misoraaji worɓe awluɓe ɓee ina karlee ina kaylitee.
Rewi heen ko fedde ngatamaara ƴiiwni ngam hollitde Fulɓe Gabon njejjitaani iwdi mumen : eɓe cifo ndunngu e jime maɓɓe Tabital pulaagu nodddi ko gootaagu faggi ngawlaagu haɗii ceeraagu. Njiɗondiren kormondiren ko ɗuum woni sago men, paamotiren,  yoo fulɓe ndenndu pulaar yahra yeeso.  
Goomu Salli, hay so tawii ko bawɗi rap ɓe ndippata kono ko pulaar laaɓɗo cer ɓe njimata, nde ɓe njoli heewɓe naayodii e maɓɓe, caati ɓe kelle.
Baru Soh garɗo e innde Fedde Ñooro wiyi: yoo pulaagu renndu wonaa gootum, kala jiɗɗo pulaar yoo ɓamto kala mo yiɗaa pulaar yoo nusku.
Ko ɗoon Konngol artiraa haa e yeeso Cubalaagu, Yari maayo noddaa salaali waɗaa. Ummee maabee, maabanee tabital pulaaku; ummee maabee, maabanee fedde Fuuta. Capotooɗo oo biiftii mikoroo innitii, askini hoore mum ndeke cubalaagu ina wuuri e Liberwiil. Gellaay siftoraa haa e Neere Waalo, Jowgel e Baalaaji.
Ko ɗoo konngol arti e joomum, yeewtiyanke Dono SAm Paate.

Ina jeyaa e ko mbaawɗen tonngude e yeewtere ndee:
-    Pulaagu ko pinal, ganndal, cinkal e ñarorgal kam e taariinde Fulɓe soomori hay hoddiiɓe mumen;
-    Pullo ɗoofaa ko e helmere fulɗude;
-    Pulɗuɗo ko jaambaaro dokko mo fenataa, mo futtintaa gite so ina haalda e maa pullo fenataa. Pullo ndeke ko sifaa e jikku wonaa tan mbaydi ndii. Neɗɗo ina fulɗa tawi rimɗaani ko noon ne neɗɗo ina rimɗa tawi fulɗaani. Jogiiɗo haa heewi mo waawaa rokkude limtetaake e rimɓe;
-    Ko ina wona 4000 fulɓe ina koɗi e Fuuta. Fuuta Tooro woni yuman pulaagu.
-    Ilo yalaɗi Jaaƴi wonaa kañum wonnoo baɗɗo ministeeruuji njuɓɓudi pulaagu e kinɗe; baɗnooɗo ɗum oo wonnoo ko Heli e Yooyo. Ko oon Ilo yuɓɓini nehaande ndee e ministeeruuji o fecci yimɓee ɓee 'mecce', ɓe  ko toppitiiɓe ngaynaaka, ɓee ko halfinaaɓe njamndi...ekn
-    Ina haawi mo (kanko Dono) ɗo innde Pullo nawtaa haa e hinnde ngaynaaka tonngaa ɗoon e nder Fuuta Tooro, kañum fof wonde yuman pulaagu. Pullo ko leñol peccingol e kinɗe keewɗe ngam newnude nguurndam e tafde njuɓɓudi; Kono no Fuuta Tooro wiyrata miin ko mi tooroodo mi wonaa pullo, goɗɗo oo wiya miin ko mi maabo mi wonaa pullo, miin ko mi cubballo mi wonaa pullo. O holliti ɗuum ko juumre sabu  e wiyde makko toorodɓe kala ko fulɓe, subalɓe ko fulɓe, lawɓe ko Fulɓe. Ngam famminde o rokki yeruuji, o wiyi: wonaa cuballa kala woni gawoowo, o fawti heen wonde : nganndirtaa ɗuum ko nde nooroo yalti e tufnde ko ndeen ceerndataa hakkunde gawoowo e cubballo. Ko noon o seerndiri Maabo e cañoowo.  Nagge haala, Pullo jaabo. Tinndinooje mum ina tawee haa e Yeewtere hakkunde Njobbo Aadama ari e Tapsiiru Jaabira e gorko Pullo mo o wasiyinoomo e wiyoyde Yeroo Sam Pooli.
-    Haɗi en yahde ko ko ustondirten koo.  
Ndeke mbanndiraaɓe Fulɓe ɓe jehri e waalo  haa e mbaalwaaldi, yontii nde caltoto ɗen keeri hakkunde ɓiɓɓe leñol men. Ndentinen doole men sabu ko ndeen njeñtinten nafoore keewal kam e carogol men haa ngoodtinen Afrik jatti men.
Kono oo Hammadi Sih dariiɗo hannde darnde Pulloori Galo Haawa jirwinii yeewtere ndee, Maamuudu Soomaa serkiti Bara Bulle e Eede Tonngo Maayel Jiboo.  

Mammadu Saalif Mbaay, nulaaɗo dariiɗo pulaagu.com



HELLO AMEN E FACEBOOK - Yantu e yiɗɓe Pulaagu.com to Facebook!

Niiwto ngol-ɗoo dokkol QR ngam yahde to hello Pulaagu e FACEOOK!
Scannez le code QR ci-dessous pour aller sur notre page FACEBOOK!

.::| GIƊO PULAAR - WALLU PULAAGU/ DONATE TO PULAAGU / AIDEZ NOUS! ||::..

Aidez-nous à mieux défendre le Pulaar en faisant un don...Mballee-min e koppore ngam ƴellitde Pulaar...






ON NJAARAAMA FULƁE...


* * * * *Reentino e tummbitagol binndanɗe jaltooje e lowre Pulaagu.com * * * * *

no_copying_sm.jpgJeyi ndee windande ko Pulaagu.com. Nokkude nde walla eggin'de nde e lowre wonnde caggal yamiroore winndaande Pulaagu.com ena haɗaa. Kala cokluɗo ɓamtude binndanɗe amen e jaaynde, lowre walla rajo ena foti jokkondirde e Pulaagu.com ɗaɓɓude yamiroore. Kala ɗo winndannde Pulaagu.com ɓamtaa, ena waɗɗii joom mum siifde innde e ñiiɓirde lowre ndee kañum e innde binnduɗo oo. Waasde ɗooftaade ɗee-ɗoo kuule ko tooñaŋngee e waasde teddinde gollantooɓe pulaar. Oɗon toraa faamamuuya.




   
Citer cet article sur votre site
Favoris
Imprimer
Envoyer à un ami
Articles similaires
Enregistrer sur del.icio.us

Tags : tabital pulaagu, cubalaagu, Hammooy Joop, Dono Sam Paate, Pullo, pulaagu


Commentaires utilisateurs  Fil RSS des commentaires
 

Evaluation utilisateurs

   (0 vote)

 


Ajouter votre commentaire
Nom
E-mail
Titre  
 
Commentaire
 
Caractres restant: 2000
   m'avertir par mail si ce commentaire est suivi
  Veuillez rpondre la question:
 8          PSE      
1G     S    8     MHN
 O    HDN   WXH      
 O     M    O P   RUW
7O5         33D      
   
   

Aucun commentaire post



mXcomment 1.0.7 © 2007-2017 - visualclinic.fr
License Creative Commons - Some rights reserved
< Précédent   Suivant >

FACEBOOKNAAƁE ♥ ♥ ♥ YIƊƁE ♥ ♥ ♥ ♥PULAAGU.COM♥