NGAAWTO-ƊEE >> ..::|||| FIREFOX ||||::..

Yiylo.....Recherche

.::|| PODCASTS ||::..

Kassataya.com - Haala Yontii

.:|JAKKAA FULƁE|:. Inscription Jakkaa


JAKKAA FULƁE

* Ena waɗɗii








...:::|||SEŊORDE|||:::... Connexion


Huutoro innde maa walla waccoore maa ngam seŋaade e lowre ndee. So a alaa konte, aɗa waawi winnditaade.


Hay gooto seŋaaki

2048 winnditiiɓe
0 Hannde
0 Ndee yontere
96 Nduu lewru
Cakkitiiɗo: elhadj

Widewooji maantaaɗi..



Lowe Fulɓe e geese

Onon dariiɓe dadiiɓe ngam tabitinde pulaar e geese, oɗon njettaa njettoor mo alaa ɗo haaɗi! Ɓeydee darnde, yo Alla hokku-on nguurndam haa kaaɓon!


COÑCE PULAAR: Jeewtital e yimiyaŋke men Hammee Lih, jaltinɗo Lefol "Weytaare" e CD Convertir en PDF Version imprimable Suggérer par mail
Dernière mise à jour : ( 13-05-2012 )
 

Ecrit par IBRAHIMA SARR, le 28-04-2012 22:23

Pages vues : 35868    

Publié dans : Les News, Langue et linguistique Pulaar


Image
H
ammee Lih ko gooto e annduɓe Fulɓe ɓurɓe seeɓde wonande coñce e miijtiyaŋkaagal. O jeyaa ko leydi Senegaal, wuro ena wiyee Mbooyo (Fuuta-Tooro). Hammee golliima e rajooji haa e teleeji. Ko e 2STV, calol tele ɗiɗaɓol leydi Senegaal o gollotoo hannde. Golle makko e jaŋde makko e jaayndiyaŋkaagal haɗaani omo daranii ƴellitde coñce e wiɗtude fannuji mum ɓurɗi wirnaade. Ko gooto e ɓe njogi-ɗen yaakaare mawnde to banngal ubbitde gannde toowɗe e ɗemɗiyaŋkaagal Pulaar.
Fartaŋŋe mo PULAAGU.COM heɓi yeewtitde e makko oo saabii ɗum ko jaltugol lefol jime ngol o bayyinie lebbi ɓennuɗi ɗii. Ehey, Hammee Lih ko yimiyaŋke ŋanaajo mo wonaa puɗɗotooɗo jooni sabu en njiyi leppi makko ɓennuɗi e Youtube walla e fannu ojoo. So golle beyɗe hono nih teskinde njaltii, kadi ko e kuɗol makko e daande makko njaltinaa, alaa e sago min ndennda ɗum e Fulɓe no ndiidorinoo, teeŋti noon e yilliyaŋkooɓe lowre men... Keɗto-ɗen ceerno Hammee...Ahaa, miɗo reentina-on noon: Pulaar oo ko tekkuɗo sanne hay so ko hunuko Lihdo yalti...

PULAAGU.COM: CD "Weytaare" hol nde fuɗɗii hebleede?

Hammee LIH:Caggal lefol am wiyeteengol "Aadi", ngol innir-ɗen noon sabu ko Tijjaani Aaan huutortonoo konngol "aadi" ngol. Ngol-ɗoon ko hitaande 2002 ngol yalti. Ko e 1985 puɗɗii-mi waɗde ymre am adannde, haa yettii 2001 miɗo waɗa jime goɗɗe. Kisa nde "Aaadi" hebletee, jime ɗee ena keewnoo haa ɓurti ngati keewɗe keƴaani e ngol-ɗoon lefol. So a teskiima nih, ngol aoon lefol ena ɗeɓi tiɗɗaade seeɗa. Caggal ɗum jime keddinooɗe e 2002, yanti e jime ɗe mbaɗ-mi gila ndeen e jooni cuɓii-mi heen ɗoo ngoni jime 14 jaltuɗe hannde e tiitoonde "Weytaaare". Ko NJaay Demmba Hammaat yaltinnoo ngola lefol. Ngol-ɗoo ne, ko gaay e NDakaaru ngol fiilaa e estijoo Lewlewal Group, kisa piille ɗee e nate ɗee fof neldaa to Pari ngam sumeede.

PULAAGU.COM: Hol ko mbaaw-ɗaa haalande renndo ngoo seeɗa e loowdi CD "Weytaare"?

Hammee LIH: CD oo wazi ko jime sappo e nay e ngardiindi. Ena waɗnoo tonngol kono mi ittu tonngol ngol sabu uddir-mi CD oo ko yimre Mammadu Sammba Joob Murtuɗo. Kisa mbiy-mi so mi fawtii heen tonngol, e ngol waawnoo udditde damule kese, nodda maataaw cukkam kesam to bannge miijo. Kisa pellit-mi ittude tonngol ngol ngam wortoraade CD oo yimre Murtuɗo ndee. To bannge gaaci toh, ko mani men Mamma Gay Abuu waɗani-en e dow yarlitaare mum, korsa mum  e cehilaagal tawa wonaa kaaldigal walla njoɓdi. Miɗo yetta-mo heen kaaɗdi. Yimre men adannde wiyetee ko "Semmbe Joomiraaɗo". Ngol firti ko aadee ena heewi ko taarii ɗum ko ena holla semmbe joomiraaɗo kono ngoowka ena waɗa haa kaawisa oo wirnoo e gite makko kaŋko aadee oo. Geɗe taariiɗe-mo ɗee fof ko geɗe ɗe o foti hulirde jooliraaɗo. Kono mbele kaŋko aadee oo omo miijtoo e ko taarii-mo koo. Konnguɗi gadani ɗiɗ e ndee yimre ko "Semmbe Joomiraaɗo, Leydi e dow diƴƴe, deeƴi, Diƴƴii e dow leydi, yeedi". Hol kaawis ngonɗo ɗoon? Hol no leydi fawortoo e nder ndiyam ruttoo kadi leydi wona hakkunde ndiyam e ndiyam walla leydi sakkoo ndiyam fawoo e mum. So en kuccitii e maayo, njiyaten tan ko ndiyam ɗam kono en njyaani leydi cakkiindi ndii, kadi ndiin leydi kadi woni ko hakkunde diƴƴe ɗiɗi. Ɗum fof firti tan ko ngoowka taariindi mum ena addanan neɗɗo waasde yiyde ɗee geɗe fof.


PULAAGU.COM: So mi faamii, loowdi ndee yimre toɗɗii ko miijtiyaŋkaagal toowngal?


Hammee LIH: Eey miin e hoore am mbaɗ-mi ko Miijtiyaŋkaagal (Philosophie) to duɗal jaaɓi haaɗtirde.  So a ƴeewii jime am keewɗe, ena nodda oon fannu mo mbaɗatnoo-mi to Iniwersitee. Miɗo jogii yimre nde mbaɗ-mi ena wiyee "Darnga": "O nattii nattii, so nattii mbele nattude jogoraani nattude. So nattude nattii nattude haa naatgol aduna nattii e nattugol winndere, hol ko jogori ɗoo heddaade?. So leydi ndii tiggaama, taggaama, asamaan oo samminaama, sowaama, gooto fof yoo wiy hoore mum 'miin kam hol to ngon-mi?, hol ko ngonnoo-mi ko adii mboɗo wona? Hol ko waɗi ngon-mi, miin baawnoɗo waasde wonde? Hol ko njogornoo-mi wonde so waasde waɗiino-mi wonde? Kono noon tawde ko wonde haɗi-mi waasde wonde, hol ko pot-mi wonde hade mi nattude wonde?". Caggal nde ummii-mi Jaaɓi Haaɗtirde, jime am fof ena noddi miijtiyaŋkaagal toowngal.

PULAAGU.COM: To bannge loowdi jime maa, mbele miijtiyaŋkaagal ngal ena yahda e yimiyaŋkaagal nde wonnoo wona geɗe toɗɗondirde haa wooroo?


Hammee LIH: Eey so a yuurniima, yimiyaŋkaagal, to bannge iwdi mum, wonaa ganndal. Hay nde adduɓe lemnata doggol gannde, yimiyaŋkaagal waɗaa ko ganndal nayaɓiiwal. Ko yiɗde wiyde tan wonaa neɗɗo jooɗotoo tan wiya miɗo jannga yimiyaŋkaagal. So a ƴeewii ko adii yonta biyeteeɗo "surréalisme" woodaano ko wiyetee "vers libres", rajjaaji ɗii mbellitaaka. E oon yonta, kuule lenaaɗe peewtuɗe e binndugol jime ena toɗɗii no rajjaaji lelortoo: ɗii ko luutondirɗi, ɗii ko pelɓondirɗi, ɗii ko piypiytondirɗi  hakkunde mum'en. Ɗum fof aɗa tawatnoo e yonta "réalisme". Nde "surréalisme ari, welliti yimiyaŋke, yimiyaŋkooɓe heewɓe peeñii oon sahaa. Mo woni e maɓɓe fof noon ena daña wahiyu, kono so yahii haa ɓooyii, jaŋngetee e jime maɓɓe ko karallaagal e fannu no lelniraa nih. Duƴƴal ngal kadi ena wooda ngam neɗɗo waawde yaawde marde yimre ndee e hakilantaagal mum. Ko ɗum waɗi, won e leñol men Fulɓe ɓe jaggir-ɗen ko naalaŋkooɓe tawa ngonaa naalaŋkooɓe ko yimiyaŋkooɓe. Waɗi ɓeen yimde jime mum'en ko ɓɓe ngalaano binndol ngam fooftude ñeeñal maɓɓe, ɓe kuutortoo ko njimri hoto no kuɗol huutortee nih.

PULAAGU.COM: Hol ɓe mbaaw-ɗaa wiyde e naalaŋkooɓe men ko anndiraaɓe yimiyaŋkaagal?
 
Hammee LIH: Yeru, so ƴeewii Gellaay Aali Faal, waɗi-mo jimoowo tan ko waasde jogaade binndol. So o wonno binndoowo tan o yimataa. Jimɗi makko ɗii o huutortoo ngam mooftude jime makko. Bayal Sammba Teen, gooto e yimiyaŋkooɓe men lolluɓe ena waɗi jimol ena wiyee "Naalaŋke", omo wiya heen: "naalaŋke ko jalo, so ɓooyii wonta jammbu jalo wontaa ndam kelle, naalaŋke ko sañjere aduna, so ɓooyii wonta ciimti ɓoli, wontaa bam kelle...". So ƴeewii yimre ndee, a jaŋngitiima ɗum  e gandal ñeeñal ena waawi yerondireede e ko Aristote witatnoo "le syllogisme" (deux prémices et une déduction), woni lelna konnguɗi ɗiɗi, mbaɗana ɗum tonngol. Kaŋko Bayal Sammba Teen, o nelnat konnguɗi ɗiɗi, o uddira gootol, o uddita ɗiɗi goɗɗi, o uddira goɗngol haa yimre ndee timma. Tee so a yuurniima Bayal Sammba Teen meeɗaa janngude!
Won jime ɗe neɗɗo winndata e sahaa ɓooyɗo, so o jaŋngitiima-ɗe omo haawee hol no o winndiri ɗeen jime. Kono sahaa mo winndata-ɗe oo, won ngonka ka ngonnoɗaa oon sahaa hokkumaa wahiyu e dokke Alla haa mbaawaa winndude ɗeen jime. Sahaa nde miijtoto-ɗaa baɗte jime maa ɓooyɗe ɗee, a wonaani e kaan-ɗoon ngonka. Ngati ko cañu nguu e karallaagal ngal janngetee e nder yimre. So a waawii karallaagal ngal e cañu nguu, aɗa waawi naatnude geɗe toɗɗiiɗe miijtiyaŋkaagal e nder yimre. Miɗo waɗi yimre ko daartiyaŋkaagal naatnaa e mum. Eɗen njogii fannu yimiyaŋkaagal ena wiyee "jaanis". Heewɓe ena cikka jaanis e yimiyaŋkaagal ko gootum. Won huutortooɓe jaanis ena cikka ko yimiyaŋkooɓe kono ɓe mbaɗata ko jaanis. Jaanis ko ciirol ñeeñal ceertungal e yimiyaŋkaagal.
 
PULAAGU.COM: Ceerno Hammee Lih, PULAAGU.COM ena jaarmaa e tiiɗnaare maa.
Hammee Lih: Ko Alla jaaraa...

Contact / Jokkondire
SENEGAL: Hameth Ly - +221 776 558 539 - email: Cet e-mail est protégé contre les robots collecteurs de mails, votre navigateur doit accepter le Javascript pour le voir
FRANCE: Mamadou Ly - +33 6 60 08 19 24 - email: Cet e-mail est protégé contre les robots collecteurs de mails, votre navigateur doit accepter le Javascript pour le voir

Roɓti konngi Hammee Lih ko Ibraahiima Saa

HELLO AMEN E FACEBOOK - Yantu e yiɗɓe Pulaagu.com to Facebook!

Niiwto ngol-ɗoo dokkol QR ngam yahde to hello Pulaagu e FACEOOK!
Scannez le code QR ci-dessous pour aller sur notre page FACEBOOK!

.::| GIƊO PULAAR - WALLU PULAAGU/ DONATE TO PULAAGU / AIDEZ NOUS! ||::..

Aidez-nous à mieux défendre le Pulaar en faisant un don...Mballee-min e koppore ngam ƴellitde Pulaar...






ON NJAARAAMA FULƁE...

JAKKAA FULƁE

* Ena waɗɗii










Hollir e Facebook


* * * * *Reentino e tummbitagol binndanɗe jaltooje e lowre Pulaagu.com * * * * *

no_copying_sm.jpgJeyi ndee windande ko Pulaagu.com. Nokkude nde walla eggin'de nde e lowre wonnde caggal yamiroore winndaande Pulaagu.com ena haɗaa. Kala cokluɗo ɓamtude binndanɗe amen e jaaynde, lowre walla rajo ena foti jokkondirde e Pulaagu.com ɗaɓɓude yamiroore. Kala ɗo winndannde Pulaagu.com ɓamtaa, ena waɗɗii joom mum siifde innde e ñiiɓirde lowre ndee kañum e innde binnduɗo oo. Waasde ɗooftaade ɗee-ɗoo kuule ko tooñaŋngee e waasde teddinde gollantooɓe pulaar. Oɗon toraa faamamuuya.



   
Citer cet article sur votre site
Favoris
Imprimer
Envoyer à un ami
Articles similaires
Enregistrer sur del.icio.us

Tags : hamet ly, weytaare, poésie pulaar, 2stv, littérature, ngalu, mboyo


Commentaires utilisateurs  Fil RSS des commentaires
 

Evaluation utilisateurs

   (0 vote)

 

Affiche 2 de 2 commentaires

weltaare

Ecrit par: tall amadou (Invit ) le 29-04-2012 21:30

yoo wuur Hamme lih ngam nguurnda-maa ina waɗi nafoore heewnde e leñol fulfulde hee e kadi Alla hebbina hono maaen so tawii tan ko ngoonga e min cedii pellital e neɗɗaagal maa e faade e leñol maa yoo Alla nawre yeeso haa ndñaa ko njiɗɗaa ko amiin

 

» Signaler ce commentaire l'administrateur

Yeewtere mawnde e nder jeewte

Ecrit par: Ibraahiima Saar (Membre ) le 30-04-2012 17:25

Tigi Taal ceerno Hammee ena jogii ko heewi ko renndo ngoo waawi janngude e makko. Eɗen nduwoo nde oo juutata balɗe haa o waawa kadi ɓosnude gannal coñce men. 
Coñce ngonaa satra e ɗemngal sabu adii lollude fof e adeeji ko yimɓe coñce, saakooɓe ganndal konngi. 
Kala jiɗɗo nawde pulaar yeeso ena foti heɓde e oo CD sabu alaa e sago tampere ndee wooda ko artiri. Miin deh miɗona nelana CD am jooni. 
On njaaraama

 

» Signaler ce commentaire l'administrateur

Affiche 2 de 2 commentaires



Ajouter votre commentaire
Nom
E-mail
Titre  
 
Commentaire
 
Caractres restant: 2000
   m'avertir par mail si ce commentaire est suivi
  Veuillez rpondre la question:
R           T2R      
Y J    Y      Q   N4M
HC4   QDR     C      
  9    W      A   IXS
  N           7      
   
   



mXcomment 1.0.7 © 2007-2014 - visualclinic.fr
License Creative Commons - Some rights reserved
< Précédent   Suivant >

FACEBOOKNAAƁE ♥ ♥ ♥ YIƊƁE ♥ ♥ ♥ ♥PULAAGU.COM♥