NGAAWTO-ƊEE >> ..::|||| FIREFOX ||||::..

Yiylo.....Recherche

.::|| PODCASTS ||::..

Kassataya.com - Haala Yontii

.:|JAKKAA FULƁE|:. Inscription Jakkaa


JAKKAA FULƁE

* Ena waɗɗii








...:::|||SEŊORDE|||:::... Connexion


Huutoro innde maa walla waccoore maa ngam seŋaade e lowre ndee. So a alaa konte, aɗa waawi winnditaade.


Lowe Fulɓe e geese

Onon dariiɓe dadiiɓe ngam tabitinde pulaar e geese, oɗon njettaa njettoor mo alaa ɗo haaɗi! Ɓeydee darnde, yo Alla hokku-on nguurndam haa kaaɓon!


GAACI MEN: Fulɓe winndere, njaɓɓo-ɗee yontaaɓe, njaɓɓo-ɗee jolɓe, njaɓɓo-ɗee NGatamaare! Convertir en PDF Version imprimable Suggérer par mail
Dernière mise à jour : ( 21-11-2010 )
 

Ecrit par IBRAHIMA SARR, le 21-11-2010 18:48

Pages vues : 19206    

Publié dans : Les News, Pinal e Ñeeñal


Image
NGatamaare (Haruuna e Salli)
B
anndiraaɓe Fulɓe, waŋngiyaŋkooɓe Pulaagu.com, hannde min ndottani-on ko lahal dimal, timmungal, jogorngal ñamminde piɗtaali mon ko juuti, tuggi hannde. Hol ngal lahal? Ko diɗɗal sukaaɓe men yontaaɓe dadaniiɓe naalaŋkaagal e pinal men; Salli Jaw, mo Bagalammbaa Jaraa Jaasaa (Waalalde) e Haaruuna Joop mo Cilbe e Mbaañ Sammba  (MBaañ). Ko ɓee ngoni NGatamaare, ko ɓee ngoni Fuuta ccoyneteeɗo heftinee, ko ɓee ngoni ganni. Fartaŋŋe mawɗo min keɓi hannde so yeewtidde e maɓɓe kamɓe NGatamaare tawa ko kunuɗe maɓɓe, noppi amen. Ngati min cimmaaki ngal jeewtital ngal min ngari waɗande on jooɓaari aduna, njooɓaari ɓamtaare e weltinde ɓernɗe. Banndiraaɓe Fulɓe konngol e yeeso NGatamaare!

PULAAGU.COM: Ko adii fof, ko weltaare mawnde ɗo Pulaagu.com ɗoo e jaɓɓaade e lowre Fulɓe, sukaaɓe yontaaɓe, yonaaɓe, daraniiɓe naalaŋkaagal e fuutaŋkaagal. So neɗɗo yiɗii anndude holi NGatamaare'en, hol ko njaaboto-ɗon?

NGatamaare:  Ko adii fof min calminii denndaangal fulɓe, ɗo mbaawi wonde e jookli winndere ndee kala. Njattoor amen fuɗɗotoo ko e maa aan Ibraahiima Saar sabu ɗii duuɓi nay aɗa rewindii golle amen. Ko yiɗde ko min mbaɗata koo waɗi noon. Amin njettu-maa heen tigi.
NGatamaare noon ko miin kaaloowo oo hono  Salii Jaw e musidɗo am, njahdiiɗo am Haaruuna Joop. Miin Salli Jaw, njeyaa-mi ko Bagalammbaa Jaraa Jaasaa, ko wuro wiyeteengo Waalalde e diiwaan Podoor, Fuuta Tooro. Ngati ko mi Jaw-Jawo Foonde Elimaan kadi. Haaruuna Joop jeyaa ko Cilbe e MBaañ Sammba (MBaañ woni ko e Fuuta Tooro tufnde Muritani).
Miin e Salli noon, min kawri ko wuro ena wiyee Nuwaadibu e hitaande 1992 sahnga nde ngummii-mi Senegaal pay-mi Muritani. Ko e hitaande 1993 noon min cosi diɗɗal naalaŋkooɓe. Amin keewnoo sanne e oon sahaa kono miin e Haaruuna tan ɓurnoo heen nanondirde nde wonnoo kadi ko min koreeji. Yanti heen ko min giƴiraaɓe kadi min ngummii ko e falnde wootere. Ko e hitaande 1993 diɗɗal ngal inniraa NGatamaare. Oon sahaa min ngarti e Nuwaasoot hade min yahde lappol to Fuuta. Ko ndeen min ngarti e Dakaar ngam hollirde ko min njieyi, ko min mbaɗata koo. Kadi min meeɗaa yiɗde nanndude walla ñeemtinde hay gooto. Ngati kala nde min njimi huunde, wiyaa ena nanndi e kaari walla kaari tan, min ngoppat. Waɗi noon ko min njiɗi ko addude ko hesɗi tawa so min kollitii yimɓe ɓee, ena ngannda tigi ɗum ko ngaddiin keso e pinal men.

Image
NGatamaare ena yeewtida e Pulaagu.

Nde min njahi Dakaar, min ngadii etaade jokkondirde ko Baaba Maal. Sabu Baaba ko neɗɗo daraniiɗo pulaagu no feewi kadi ko gannduɗo naalaŋkaagal e gaaci men no feewi. Amin nganndi so min njokkondirii e makko maa waɗan-min nafoore no feewi. Ɗo adan ɗoo, min jooɗɗiima hakke lebbi jeetati amin korii yiyde-mo. Nde min ngari fof min mbiyee "hannde-janngo"! Haa kisa Alla waɗi min keɓi jooɗodaade e makko.

PULAAGU.COM: Hol ko kaaldu-ɗon e Baaba Maal e ndeen jooɗnde adannde?

NGatamaareNde min njooɗodii e makko, o naamnii-min hol ko min njogii; min kolli-mo. Min nganndini-mo noon addaani-min ɗoo fiilde lefol walla ko nanndi heen, alaa. Adii-min tan ko yiɗde heɓde e makko wasiyaaji e hollude-min laawol sabu kala gadiiɗo-ma e suudu maa wiy-ma "reeno jaalal". O naamnii-min ko min njimata koo hol no wayi. Min mbiyi-mo nanndaani e hay gooto sabu ko baaruuji amen keeriiɗi, alaa ɗo min ñemmbi hay nokku! Ko ɗoon noon min puɗɗi yimde baar amen biyeteeɗo "Maayo" oo. Ko ndeen noon o jaɓi. Min mbaɗdii e makko kasetaaji nay, min njahdi e makko ɗoo haa Podoor, kala nde o noddi yo min ngar min mballa-mo, ko min yahɓe.  Min ngollodiima geɗe keewɗe kono min keɓaani ko min ɗamininoo e makko. O hollkiti-min tan wonde o alaa yaajeende toppitaade hay gooto sabu ko o naalaŋke hono amen nih. O wiyi kadi "Onon, hay so on mballaaka, ko on yahooɓe". Laaɓii ndeke alaa e sago min ndiwra bibje amen sabu haŋkadi alaa ɗo min ɗaminii ballal hay nokku! Baaba wiyi-min noon, kala ko min mbaɗi, amin mbaawi arde min kollita-mo. Ko jam tan noon e teddungal meeɗi wonde hakkunde amen haa e oo sahaa jooni.
Alla waɗii sutura amin njahra seeɗa seeɗa, min pija too, min ndoora gaa kono won noon ko min calii: ko yahde e kewuuji amin ñaagoo! Sabu ɗum, e miijo amen wonaa ko mawninta naakaŋkaagal fulɓe. hay sinno ko gaadowol (contrat) gootol min keɓi ɗoo haa Ƴella [ndlr: wuro Fuuta-Tooro]. Ɗum ɓurani-min yahde amin ñaagoyoo. Kadi so wonaa min nodda, min njahataa...

Image

Alla waɗi sutura kadi haa mawni amen gooto ena woni Nuwaadibu ena wiyee Muusaa Aliwu, jiɗɗo wallude min gila ko ɓooyi. Sahaa kala omo yiɗi anndude ko min mbaɗata, ɗo min njahrata.  O walli-min e kopporeeje. Min ndenndini e ko min njoginoo koo, min naati studio. Min noddi Mammaa Gayi min kaalani-ɗum nde wonnoo o jeyaa ko e mawɓe men waɗɓe faayiida. Kaset gadano oo walluɓe-min yaltinde ɓee njaltiniraani no haanirtunoo nih sabu innde NGatamaare alaa heen. Min njiyi tan ko nde yalti, ko Salli e Haaruuna waɗaa heen. Wonaa ko weli min kono so aɗa wallee, a waawaa haalde won e geɗe!

PULAAGU.COM: Hol ko NGatamaare gollii e leppi gila sosaa haa jooni?

NGatamaare: Ko adii fof min kaalii haala lefol gadanol ngol min njaltinanaa e innde "Salli e Haaruuna". Ngol-ɗoon lefol (Ngalu) wonnoo heen ko leeɓi bayɗi hono "Aamadu Maalik Gay", "Ñawu beeyoowo Sidaa", "Ngalu Fuuta, Maayo", "Bagalammbaa" e"MBaañ". Ena waɗnoo tiitooɗe jeegom. Min njeyaama noon e leppi denndal  keewɗi sanne, ko wiyetee "compli". Min mbaɗdii gooto e musidɗo men NGaari Laaw. Ko kawgel wonnoo oon sahaa hakkunde teemedde ɗiɗi naalaŋke. Ko minen nawi araaraay oo. Min mbaɗi kadi lefol denndal biyeteengal "Senegaal Folk". Ena jeyanoo heen Yero Njaay en, Sumaa en, Pako Jazz en... Caggal ɗum ɓe min liggodtonoo ɓee njiɗi kadi tamde min ngam min ngona e gollodaade maɓɓe. Min njaɓaani sabu min njiɗnoo ko heddodaade e ndimaagu amen.

PULAAGU.COM: Hol no kawral mon e Ngaari Laaw ardi? E hol ko ngollodi-ɗon?

NGatamaare: NGaari Laaw joginoo ko eɓɓoore ɓamtaareyaŋkoore wiyeteende "Initiative Fouta". Hitaande kala, o ɓamat naalaŋkooɓe yonɓe, o fiya lappol makko o faya Fuuta (Tooro) ngam yuɓɓinde dente pinal e ɓamtaare.  Ko e cilol gadanol makko e hitaande 2001 o noddi-min. O wiyi-min noon o alaa ngalu keewngu ko o yoɓi min kono omo yiɗi min njahda e makko. Minen ne min palaani heen hay gommbal, min njaɓi. O naniino innde amen gila ndeen araani. Kaŋko Ngaari noon o nani innde amen, o waɗi feere fof ha o jokkondiri e amen. Min njehi galle makko, min njeewtidi e makko. Min mbiyi-mo kadi min ngalaa hay huunde, ko e naalaŋkaagal min njowitii. Alaa e sago wooda ko e lommbi e juuɗe amen. Ɗo adan ɗoo amin njaha hitaande kala haa yimɓe ɓee njaɓani -min tigi. Min mbaɗti noon wiyde yoo yoɓ-min ko foti e golle amen so ɗum alaa min njahataa.

Image

Kadi nde min kawi e kawgel 2008  ndee, amin potnoo yahde Orop ngam fijde toon sabu kala kawɗo ko noon waɗantee. Debbo gooto ena ummii Holannda ena wiyee Carla ari haa ɗoo e Dakaar. O noddi-min yo min ngam omo heɗoo golle amen. Min piji e yeeso makko, o ɓami kala ko o nannoo e amen nde min njooɗodii. Kono haa jooni min nganndaa hol ko waɗi min njahaani Holannda. O arti ɗoon kadi hitannde rewnde heen ndee, o wiyaa min ngalaa ɗoon... Aɗa faama tan! Haa jooni minen e NGaari Laaw amin njokkondiri. So o soklii min, o yoɓat min, min njaha min ngollanoo-mo.

PULAAGU.COM: Hol to koyɗe mon njaɓɓi tawo e lappi ɗi mbaɗ-ɗon? E hol to ɓuri teskinde e ɗo njah-ɗon?

NGatamaare: Alaa ɗo min njahaani e nder Fuuta. Min njahdii e Ngaari Laaw. Baaba Maal noddii min laabi keewɗi e Koolol makko "Blues du Fleuve". Ngati ko  koolol Maatam min ɓuri teskaade sabu diŋiral ngal waɗaa ko e takko maayo. Nde min njoli e maggal min njimi baar a men "Maayo", ena hawri etee min tinii weytaare yimɓe ɓee e ko min njimi maayo men koo.  To Podoor kadi ɓe ngaddi nooroo haa e yeeso amen tawa ko nooroo guurɗo! Min njehii kadi laabi keewɗi e nder Fuuta, haa e nder Muritanie, Suwoyraat, Nuwaasoot, Nuwaadibu, Haayre Mbaara, Doggo, Maañ... Kono noon koyɗe amen cuwaa tawo yahde Orop walla Amerik, min cuwaa tawo taccude maaje kaɗɗe! Kono kam e Fuuta, alaa ɗo min keddi...

PULAAGU.COM: Haa jooni ena teskaa wonde jimɗi mon alaa mo nanndi hay gooto. Hol no peŋtirton jimɗi ɗii?

NGatamaare: Ko ɓuri heewde koo, min njahat tan haa baar ara e hakkiillaji amen. So ɗum waɗii, min njooɗoo min ngolloo-ɗum, gooto fof adda no miijorii. Oo ƴetta ɗoo, oya lommba too haa geɗe ɗee mbaya no min njiɗiri. Sahaaji kadi min njooɗoto tan, min miijoo hol no min poti yimrude fannu gooto walla goɗɗitiiɗo e nguurndam men. Kono kala nde min mbaɗi ko wayi noon, Alla ena hokki-min nanondirde heen haa ɗum yuɓɓira no min njiɗiri... Kono kadi sahaa kala main njiɗi ko min mbaɗata koo hoto won tan ƴemmbol ko nanetee e rajooji walla ko yiyetee e teleeji.

Image
Lamin Bah (manager)

PULAAGU.COM: Hannde e ñalawma hol ko pewjanton renndo ngoo?

NGatamaare: Hannde alaa ko min njiɗi so wonaa artude e hakkunde diŋiral. Min ngolliima lefol amen ɗiɗaɓol ngol haa timmi. Min pelliti tan ko ardude doole tawa ko no NGatamaare anndiranoo nih. Ko ɗum waɗi min njuutnii e moƴƴinde golle ɗee; nde yalti kala anndee ko min golliiɓe tigi haa yuɓɓi. Maa yiye kadi lefol ngol min jogori yaltinde ngol no wayi toowondirde e ko ɓenni koo to bannge moƴƴere e yuɓɓude, sabu ko fiyooɓe gaaci ŋanaaji min liggodii e ngol lefol garowol. Lefol ngol heddii tan haŋkadi ko yo ngol naat e nder jeere ndee. Amin ɗaminii ma ngol yaltu ɗo e jonte seeɗa walla e darorɗe 2011.
So Alla e ngol lefol min ɗaɓɓaani ngartam ceede haa wooroo. Min njiɗi ko towde innde NGatamaare haa anndee tigi ko min mbaawi, haa anndee tigi min ngartii e hakkunde diŋiral ngal. Tawa kadi ko min ngaddi koo, ko ko gollaa golle lobbe, keftinteeɗe, jiɗeteeɗe. Kadi yoo tine tigi ko NGatamaare hannde daranii duƴƴal men enen Fulɓe, duƴƴal men keeringal, ngal hay gooto faaytataa.  Kala keɗiiɗo, annda tigi ko dyƴƴal Fuuta min njimata, min ngamata.

Golle CD garoowo oo min puɗɗinooma ɓulnaade heen gila ko ɓooyi. Miin njehi ɗoo Fuuta hakke balɗe sappo e joyi ngam miijtaade no min poti yuɓɓinirde leeɓi amen kala. Min njiɗi tan ko kala nde neɗɗo heɗii-min waasa wiyde ɗum deh ena nanndi e kaari walla kaari. Ko kesum delep min njiɗi anndande renndo ngoo. Ko ɗum saabii kebungal yaltinde lefol gol ena juuti seeɗa kono so Alla jaɓii, kala nde yalti, amin njogii njoorto maa Fulɓe mbelto. Amin njiɗnoo o yalta hade juulde Taaski, kono Alla gaynaani ɗum ndeen, sabu so a waɗii golle e juuɗe yimɓe, a woppat tan haa nde ɓe ngayni. Kono ɓe min ndesndi ɓee ko yimɓe ŋanaaji, hoolniiɓe kadi ko horsinɓe min. Lamin e IIsaa Bah ngoni tambiiɓe-min, ɓe so wonaano kañum'en alaa ɗo min njahata.

PULAAGU.COM: Gurup NGatamaare, on njaaraama! Fulɓe fof mbeltaniima-on.

NGatamaare: Ko minen njettata renndo ngoo nde wonnoo ko kamɓe ngoni fof amen. Kadi min mbaawaa wortaade yeewtere ndee tawa min njettaani Pulaagu.com haa teeŋti e aan Ibraahiima SAAR. Ko mbaɗantaa leñol koo ko Alla tan waawi yoɓde-ma sabu golle ɗee ena tiiɗi, ena njuɓɓi, ena njooɗi. Kala naatɗo e lowre ndee ena anndi tigi ko karallaagal e yiɗde hoore mum waɗi ɗee golle fof. Min ñaagotoo tan ko yo yahruu yeeso, juuta haa jibina nafoore, ruttoo e maa. Kadi amin kalfin-maa koye amen, nde wonnoo ko min naalaŋkooɓe, amin njiɗi walleede no min ɓamtorii, no min ɓeydorii anndeede caggal leydi. Ɗum noon hakkunde men yoo Alla juutnu haa juuta. Wa Salaam

Roɓti konnguɗi NGatamaare ko Ibraahiima SAAR
Ena tawaa yeewtere nde: Haaruuna Joop, Salli Jaw, Lamin Ba (manager)




HELLO AMEN E FACEBOOK - Yantu e yiɗɓe Pulaagu.com to Facebook!

Niiwto ngol-ɗoo dokkol QR ngam yahde to hello Pulaagu e FACEOOK!
Scannez le code QR ci-dessous pour aller sur notre page FACEBOOK!

* * * * *Reentino e tummbitagol binndanɗe jaltooje e lowre Pulaagu.com * * * * *

no_copying_sm.jpgJeyi ndee windande ko Pulaagu.com. Nokkude nde walla eggin'de nde e lowre wonnde caggal yamiroore winndaande Pulaagu.com ena haɗaa. Kala cokluɗo ɓamtude binndanɗe amen e jaaynde, lowre walla rajo ena foti jokkondirde e Pulaagu.com ɗaɓɓude yamiroore. Kala ɗo winndannde Pulaagu.com ɓamtaa, ena waɗɗii joom mum siifde innde e ñiiɓirde lowre ndee kañum e innde binnduɗo oo. Waasde ɗooftaade ɗee-ɗoo kuule ko tooñaŋngee e waasde teddinde gollantooɓe pulaar. Oɗon toraa faamamuuya.



   
Citer cet article sur votre site
Favoris
Imprimer
Envoyer à un ami
Articles similaires
Enregistrer sur del.icio.us

Tags : ngatamaare, sally Diaw, Harouna Diop, folk pulaar, fulfulde folk, mbagne, walaldé, sénégal, mauritanie, abdoul aziz, dabakh


Commentaires utilisateurs  Fil RSS des commentaires
 

Evaluation utilisateurs

   (1 vote)

 

Affiche 4 de 4 commentaires

Ngatamaare on ngollii...

Ecrit par: Ibraahiima Saar (Membre ) le 21-11-2010 21:09

Musidɓe tedduɓe, 
Mi heewaani naatde e lowre hee ngam yowde heen konngol am kono ɗoo mi waawaano waasde fullude heen lamɗam et suukare e kala ko ena ɓeyda welemma men e ɓee sukaaɓe! 
NGatamaare woni mooƴni ɓalli en sabu ko ɓe njimata koo naatata ko e pittaali kala wiyooɓe ko Fulɓe. Miɗo bismoo-ɓe e lowre men ndee etree miɗo eeroo kala e mon nde addanta-ɓe ballal mim haa timma. 
Kala nde lefol maɓɓe nogol yalti, coodee haa heewa, caron, caakon sabu so ɓe mballaama ɓe ngoɗɗoyat. 
Salli, Haaruuna, Lamin, oɗon mbaawi yaakoraade e Pulaagu.com sabu miin ko e yiɗɓe mon njeyaa-mi gila hannde araani... 
Banndiraaɓe konngol e yyeso mon...

 

» Signaler ce commentaire l'administrateur

salt

Ecrit par: bakiss (Invit ) le 22-11-2010 16:26

caggal yettude alla ,ko yettudde ma aan ibrahiima sabu tidnaaremaa e darnde maa a wadii ko mbiynodaa ,kono kambe ngatamaare mbido wiyabe ,mo yettaani sabaabu waawa yettude alla, mbido wiyabe yo be njokku golle laawol ngol ine juuti be mballitotoo munial, be mbaasa heniaade, ibrahiima yo alla sebbine rokkumaa doole sabu dum nguurndam maa ine heewi nafoore tigi rigi seydi saar

 

» Signaler ce commentaire l'administrateur

beyde tinnare e mugnal

Ecrit par: aliou bassoum (Invit ) le 26-11-2010 13:29

Mi bheydima andude on sibabude odho interview. Kala tampudho ma Alla wallu dhum. jabhe janngude e mugnde. Ma Allah Wallu. Cagal mugnal fof ko Ala Hamdu Lillahi. So on tinnima, on mbadhi ko yimbhe ene naftoro tan o jahat. Palasuji keddidhi ene kewi. Ronka ko yiide nalamkobhe. Ha joni yimbhe jogi ko goto, woni Baaba Maal.Edhen gnago kadi de goto fof darirto walla nalangkobhe men. Wonande yitbhe bheydade bhe.

 

» Signaler ce commentaire l'administrateur

polotic

Ecrit par: thierno (Invit ) le 30-01-2012 19:36

MIDA NAMDO FUL6E FUUTA SOWANAA KUDDI WONNDI KEN LENOL JURMINIINGOL SANNE HOLKO LAAMU ABDULLAY WADDA NAFIEN FUUTA SO WANAA KO DANNIYANKO6A NAFION ALAA KO LAAMU NAFI . ETEE ALAA KO LAAMUNGU NAFI DANNI YANKOO6E FUL6E AMIN SOKE AMIN NGOYNEE JAMMA E NALAWMA KONO MIN NJABI DUM SABU ANDE GACCE FUUTA KONO INA WAY NO FUUTA ANAANI GACCE LAAMU NANNI DADIIBE FUUTA MBALLAANI EN E KISAL SOWANAA INA MBARA EN KO DUM ADDA NIMI WI FUUTA NGILA KONUUJI MAA PUSI KUNAALI NAY NATTI KO NDEEN BAAFE MAA UDDITII NGACCE NAATI HOLNDE GACCE GASANTA FUL6E ....YOO ALAAHU FIRTU LAAMU ABDULLAY WADE YAA UMAAR TAALYOO ALAAHU FIRTU LAAMU ABDULLAY WADE YAA CEERNO HAMDU RABBI NJAC YOO ALAAHU FIRTU LAAMU ABDULLAY WADE YAA ALHJJI MAMADU MUSA YOO ALAAHU FIRTU LAAMU ABDULLAY WADE NO FIRTIRI LAAMU GADAFI NOO FIRTIRI LAAMU GBAGBO LAAMU MAKKO SATTIRIIEN YO ALLHU FIRTU LAAMU UADDA SEMMBI NA FUUTA SEMMBINA FUL6E YAAKO WAALI E NAAMO NELAADO

 

» Signaler ce commentaire l'administrateur

Affiche 4 de 4 commentaires



Ajouter votre commentaire
Nom
E-mail
Titre  
 
Commentaire
 
Caractres restant: 2000
   m'avertir par mail si ce commentaire est suivi
  Veuillez rpondre la question:
L7N         ASY      
  K    E    P H   LXD
  3   2QL   MQ4      
  9    A      1   COU
  H         JJH      
   
   



mXcomment 1.0.7 © 2007-2018 - visualclinic.fr
License Creative Commons - Some rights reserved
< Précédent   Suivant >

FACEBOOKNAAƁE ♥ ♥ ♥ YIƊƁE ♥ ♥ ♥ ♥PULAAGU.COM♥