Goomu Pulaagu.com, e kuɗol Maamuudu mammadu Gise ena addani-on yeewtere hesere e ndee rogere inniraande "Ɓunndu Ganndal". Ɓunndu Ganndal" haali hoore mum so rogere addoore humpito e witɗto jowotiiɗe e ngonka fulɓe ɗo mbaawi wonde kala. Maamuudu Gise ko kañum woni mawɗo goomu Pulaagu.com e nder Muritani. O jooɗii ko Nuwaadibu, laamorgo "faggudu" leydi Mauritani. Ndee yeewtere adannde addani-en ko faamamuuya hol no Fuuta fecciraa e hol diiwanuuji ngoni e Fuuta. Eɗen mbiya ceerno Maamuudu yoo ndee rogere wonan-mo rogere ɓamtaare, ɓeydaare e udditanaade waŋngiyaŋkooɓe lowre men. Yo a jogoro jam

Ibraahiima Saar

Hooreejo

Banndiraaɓe  yuurnotooɓe e lowre men Pulaagu.com, on calminaama saɗi gonnduɗo e nehdi e newaare. On calminaama saɗi mo ɓiddo salminta jinnaaɓe mum; saɗi mo almuudo salminta seeremɓe mum, saɗi haa hannde giɗo salminta giɗo mum. Sikke alaa oon saɗi wonata ko ƴoogaaɗo to ɓuri luggidde e nder ɓernde.
Eɗen etoo addande banndiraaɓe ballal faade e leñol ngol. Daartol ngaddaten ngol noon araani yeddude daarti keddiɗi ɗii; yaama tawa ngol arata ko teeŋtinde maa ɗuum  famminde walla haa hannde anndinde hol ko wonnoo Fuuta hanki  ekn…. E  winndande men adannde, ma en eto seerndande yimɓe ɓee pecce Fuuta e diiwanuuji mum.
Fuuta feccaa ko  laabi tati : henn laabi didi ko Koli Teŋella fecci, laawol tataɓol ngol ko Almaami Abdul Qaadr kKan feccitii Fuuta.
E gadanol nde Koli Teŋella fecci Fuuta ndee, o waɗi ɗum ko diiwanuuji 7. Diiwaan fof dañi gardiiɗo ɗum. Tawi kanko Koli teŋella omo haalda e maɓɓe kamɓe njeeɗiɗo fof . E ndeen feccere, o renndini Tooro e Halayɓe o waɗi ɗum'en diiwaan gooto. Diiwanuuji keddiiɗi ɗi ngoniri no ciforii jooni nih. E oon sahaa Fuuta wiyatee ko diiwanuuji jeeɗiɗi  sabu mbiyataa ko : Tooro, Halayɓe, Laaw, Yirlaaɓe, Hebbiyaaɓe, Boosoya, Ngenaar, Damnga.
Caggal ndee feccere  diiwanuuji keddiiɗi ɗii mbaɗaani haala kono feccere tooro-halayɓe ndee waɗi haala mawka tawi saabii luural maɓɓe ko suɓaade wuro jogorngo laamorgo.Tooro-halayɓe kaaldi ndonki nanondirde sabu toorankooɓe ɓee mbiy : laamorgo wonata ko Gede .ko ɗoon laamɗo oo jooɗotoo laamoo diiwanuuji diɗi ɗii fof. Feccere halayɓe ndee wiy maa Demet wona laamorgo. Ko ɗoon laamotooɗo diiwanuuji ɗiɗi ɗii jooɗotoo.
Ɗuum saabii caɗeele keewɗe hakkunde diiwanuuji ɗii ɗiɗi. So haaldaama nanondirtaake, so bataama ne hawretaake. Ndeen caɗeele ɗee keewii, laamɓe yontidaaɓe e sahaa ɓee  ndenti  nduttii e Koli  Teŋella mbiy:  ɓeeɗoo, safaara mum en tan ko ceerndee nokku fof heɓa laamorgo mum e laamɗo mum.
Ko ɗum saabii feccere ɗiɗaɓere nde Koli Teŋella fecci Fuuta. Ko ɗo Fuuta wonti diiwanuuji jeetati. Tooro e Halayɓe ceerndaa  ngonti diiwanuuji ɗiɗi ceertuɗi; diiwanuuji keddiiɗi ɗii ngoniri no ngonirnoo.
Tuggi oon Ňalawma wiyatee Fuuta ko : Tooro, Halayɓe, law, Yirlaaɓe, Hebbiyaaɓe, Boosoya, Ngenaar e Damnga. Ko nih Fuuta foti kono wonaa nih haalooɓe pulaar poti. Ko mbiyaten Fuuta koo kam ko nih foti. Fulɓe ina Dagana, ina Lisaa (Richard Toll); ko toon njeyaa ko toon njibinaa kono toon wonaa Fuuta.
Fulɓe ina Ɓunndu (diiwaan seen debu en ; Gudiiri en ) toon wonaa Fuuta ko Ɓunndu. Ko diiwaan keeriiɗo jogiiɗo tayre mum bannge, jogii laamɗo mum. Haalloɓe pulaar ina toon ina mbayno leydi kono toon wonaa Fuuta. So a yehii Kaay,  haalooɓe pulaar ne toon, Liŋngeer en; Daara-Jolof en fulɓe ina toon  ko toon njeyaa kono toon ne wonaa Fuuta.
Winndannde men faande ma en eto artude e keeri Fuuta diiwaan heen fof to haaɗdi e keddiiɗo oo.  Ko ndeen ngartaten e feccere tataɓere ndee.

 Kuɗol Gise Maamuudu Mammadu.

Logoo rogere ndee

* * * * *Reentino e tummbitagol binndanɗe jaltooje e lowre Pulaagu.com * * * * *

Jeyi ndee windande ko Pulaagu.com. Nokkude nde walla eggin'de nde e lowre wonnde caggal yamiroore winndaande Pulaagu.com ena haɗaa. Kala cokluɗo ɓamtude binndanɗe amen e jaaynde, lowre walla rajo ena foti jokkondirde e Pulaagu.com ɗaɓɓude yamiroore. Kala ɗo winndannde Pulaagu.com ɓamtaa, ena waɗɗii joom mum siifde innde e ñiiɓirde lowre ndee kañum e innde binnduɗo oo. Waasde ɗooftaade ɗee-ɗoo kuule ko tooñaŋngee e waasde teddinde gollantooɓe pulaar. Oɗon toraa faamamuuya.

HELLO AMEN E FACEBOOK - Yantu e yiɗɓe Pulaagu.com to Facebook!

Niiwto ngol-ɗoo dokkol QR ngam yahde to hello Pulaagu e FACEOOK!
Scannez le code QR ci-dessous pour aller sur notre page FACEBOOK!

.::| GIƊO PULAAR - WALLU PULAAGU/ DONATE TO PULAAGU / AIDEZ NOUS! ||::..

Aidez-nous à mieux défendre le Pulaar en faisant un don...Mballee-min e koppore ngam ƴellitde Pulaar...

ON NJAARAAMA FULƁE...

HELLO AMEN E FACEBOOK - Yantu e yiɗɓe Pulaagu.com to Facebook!

Niiwto ngol-ɗoo dokkol QR ngam yahde to hello Pulaagu e FACEOOK!
Scannez le code QR ci-dessous pour aller sur notre page FACEBOOK!

.::| GIƊO PULAAR - WALLU PULAAGU/ DONATE TO PULAAGU / AIDEZ NOUS! ||::..

Aidez-nous à mieux défendre le Pulaar en faisant un don...Mballee-min e koppore ngam ƴellitde Pulaar...

ON NJAARAAMA FULƁE...

Tags : damnga, toro, lao, hebiyabe, ngenar, fouta, kolu tenguela

Evaluation utilisateurs

   (1 vote)

Affiche 11 de 11 commentaires